QNB×Binclusive

Bir Bakışta

Müşteri Hakkında

QNB, Türkiye'nin en büyük ve en köklü bankalarından biri olarak milyonlarca bireysel ve kurumsal müşteriye hizmet veriyor. Bu ölçekte bir banka için dijital kanallar artık bir alternatif değil, bankacılığın kendisi. Para transferinden kredi başvurusuna, fatura ödemesinden yatırım işlemlerine kadar bankacılığın büyük bölümü mobil uygulamalar ve web üzerinden gerçekleşiyor.

Bu nedenle söz konusu kanalların engel durumundan bağımsız olarak herkes tarafından kullanılabilmesi hem kurumsal bir sorumluluk hem de yasal uyumun önemli bir parçası.

Zorluk

Regülasyon takvimi netleşti

21 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2025/10 sayılı “Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, bankaların da aralarında bulunduğu kurumların web siteleri ve mobil uygulamalarını bir yıl içinde Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği Kontrol Listesi – A Seviyesi ve WCAG 2.2 ile uyumlu hâle getirmesini öngördü. Genelge ayrıca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde bir izleme yapısı kurulmasını ve kurumların öz değerlendirme ile iyileştirme çalışmalarını sürdürülebilir biçimde yürütmesini hedefledi.

Bankacılık Hizmetlerinin Erişilebilirliğine Dair Yönetmelik kapsamında internet ve mobil bankacılık uygulamalarının erişilebilirlik standartlarıyla uyumlu olması gerekliliği de dikkate alındığında, erişilebilirlik QNB için takvime bağlı ve izlenebilir bir uyum başlığıydı.

Tek uygulama değil, 12 kanal

QNB'nin dijital erişilebilirlik kapsamı tek bir uygulamayla sınırlı değildi:

• Bireysel Bankacılık ve Tüzel Bankacılık mobil uygulamaları
• GSPara ve Fener Para dijital cüzdan uygulamaları
• Dijital Köprü
• Banka ve markalara ait web siteleri

Toplam 12 kanalın her biri farklı ürün ekipleri, teknoloji yığınları ve geliştirme ritimleriyle ilerliyordu. Bir kanalda çözülen problemin diğerine otomatik olarak taşınması mümkün değildi.

Bankacılık gereklilikleri çözüm alanını daraltıyordu

Kimlik doğrulama adımları, işlem onay akışları, zaman aşımı kuralları ve güvenlik gereksinimleri, erişilebilirlik çözümlerinin bankacılık bağlamına uygun biçimde ele alınmasını gerektiriyordu. Ekran okuyucu kullanıcılarının deneyimini iyileştiren her kararın güvenlik ve mevzuat gerekliliklerini de karşılaması gerekiyordu.

Asıl hedef sürdürülebilirlikti

12 kanalı bir kereliğine erişilebilir hâle getirmek yeterli değildi. Her sprintte yeni ekranlar ekleniyor, akışlar değişiyor ve bileşenler güncelleniyordu. İhtiyaç, erişilebilirliği ürün geliştirme kültürüne yerleştirerek kalıcı kılmak ve yasal uyumu sürekli güvence altına almaktı.

Bu hedef doğrultusunda QNB ile Binclusive birlikte çalışmaya başladı.

Yaklaşım

Binclusive'in yaklaşımı üç prensip üzerine kuruldu: gerçek kullanıcılarla test, ekiplerin kendi kendine yeterli hâle gelmesi ve erişilebilirliğin sürece yerleştirilmesi.

1. Engelli kullanıcılarla gerçek akış testleri

QNB ekiplerinin sağladığı kullanıcı akışları, farklı engel gruplarından gerçek kullanıcılar tarafından test edildi. VoiceOver ve TalkBack kullanan kişiler ile düşük gören, motor veya bilişsel engelli kullanıcılar; para transferi, fatura ödeme ve kart işlemleri gibi kritik akışları uçtan uca deneyimledi.

Tespit edilen her problem aşağıdaki bilgilerle birlikte ayrıntılı olarak raporlandı:

• Hangi kullanıcı grubunu, ekranı ve adımı etkilediği
• WCAG 2.2 ve Bakanlık kontrol listesindeki hangi kritere karşılık geldiği
• Ürün, tasarım ve geliştirme ekiplerinin uygulayabileceği somut çözüm önerileri

Böylece ekipler yalnızca neyin çalışmadığını değil, sorunun nasıl giderilebileceğini de gördü.

2. Gerçek problemler üzerinden ekip eğitimleri

Eğitimler genel erişilebilirlik teorisi yerine QNB'nin kendi kanallarında tespit edilen problemler üzerinden kurgulandı:

• Ürün ekipleri: Erişilebilirlik gereksinimlerini kullanıcı hikâyelerine ve kabul kriterlerine yazma
• Tasarım ekipleri: Kontrast, odak sırası, dokunma hedefleri, bileşen etiketleme ve erişilebilir tasarım sistemi
• Geliştirme ekipleri: iOS, Android ve web erişilebilirlik API'leri; özel bileşenlerde semantik yapı; form ve hata yönetimi

3. Binclusive AI skill'lerinin geliştirme sürecine entegrasyonu

Yazılım ekipleri Binclusive AI skill'lerini geliştirme süreçlerinin bir parçası hâline getirdi. Böylece geliştiriciler kod yazarken ve kod incelemesi yaparken erişilebilirlik kontrollerini anında uygulayabildi. Erişilebilirlik, son aşamada yakalanan bir hata olmaktan çıkıp geliştirme sırasında önlenen bir konuya dönüştü.

4. Kontrol listelerine erişilebilirlik aşamasının eklenmesi

Yeni geliştirmelerin erişilebilirliğini korumak amacıyla QNB'nin ürün geliştirme kontrol listelerine erişilebilirlik kontrolleri ayrı bir aşama olarak eklendi. Bir özellik, erişilebilirlik kriterlerini karşılamadan tamamlanmış sayılmıyor.

Sonuçlar

App Store erişilebilirlik etiketlerini yayımlayan Türkiye'deki ilk banka

QNB, App Store ürün sayfalarında Erişilebilirlik Etiketleri (Accessibility Nutrition Labels) yayımlayan Türkiye'deki ilk banka oldu. Bu bilgiler VoiceOver, Daha Büyük Metin, Yeterli Kontrast ve Hareketi Azalt gibi desteklenen özellikleri kullanıcılara uygulamayı indirmeden önce gösteriyor. QNB, ekran okuyucu kullanan müşterilere yönelik erişilebilirlik iyileştirmelerini App Store sürüm notlarında da duyurdu.

Google Play güncelleme notlarında erişilebilirlik iyileştirmeleri

QNB, erişilebilirlik çalışmalarını Google Play güncelleme notlarında da kullanıcılarla paylaştı. Notlarda font boyutları ve renk kontrastlarının erişilebilirlik standartlarına uygun hâle getirildiği, ekran okuyucular için iyileştirmeler yapıldığı ve erişilebilirliğin sürdürülebilir şekilde geliştirilmeye devam edeceği belirtildi.

Regülasyon uyumu sürdürülebilir bir yapıya kavuştu

2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ve bankacılık düzenlemelerine uyum; kontrol listeleri, ekip yetkinliği ve AI destekli geliştirme süreciyle sürekli ele alınan bir yapıya dönüştü.

Erişilebilirlik ekip kültürünün parçası oldu

Ürün, tasarım ve geliştirme ekipleri erişilebilirliği dışarıdan yürütülen bir denetim konusu değil, kendi işlerinin doğal bir parçası olarak ele almaya başladı. Yeni özellikler tasarım aşamasından itibaren erişilebilir olarak kurgulanıyor.

Kullanıcı deneyiminde somut iyileşme

“VoiceOver ile uygulamayı kullanmak eskiden gerçekten büyük bir sabır gerektiriyordu, işlem ekranları sürekli donuyordu. Son güncellemeyle birlikte uygulama inanılmaz stabil ve erişilebilir hâle gelmiş. Artık hiç takılmadan, akıcı bir şekilde işlemlerimi halledebiliyorum.”

— İdris E., Öğretmen

Dijital Kanallarınız Herkes İçin Erişilebilir mi?

2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında bankalar ile kapsama giren diğer kurumlar için belirlenen uyum takvimi ilerliyor. Dijital erişilebilirlik, erişilebilirlik standartlarına uyumun yanı sıra daha kapsayıcı ve bağımsız bir kullanıcı deneyimi sunmanın da temel koşulu.

Binclusive olarak QNB ile yürüttüğümüz çalışmada olduğu gibi dijital kanallarınızı gerçek kullanıcılarla test ediyor, ekiplerinizi eğitiyor ve erişilebilirliği geliştirme sürecinizin kalıcı bir parçası hâline getiriyoruz.

Şimdi görüşme planlayın →↗ (yeni sekmede açılır)