Haberler
Kamu Hizmetlerinin Erişilebilirliği İçin Hukuki Mücadele – Fransa
Kaynak: Collectif Handicap Visuel (yeni sekmede açılır)
Fransız savunuculuk kuruluşu Collectif Handicap Visuel, Fransa Kamu Maliyesi Genel Müdürlüğü’ne karşı dava açtı. Kuruluş, kurumun web sitesinin görme engelli bireyler için erişilebilir olmadığını öne sürüyor.
Form alanlarının etiketlenmemesi, klavye ile gezinmenin neredeyse imkansız olması ve hata mesajlarının ekran okuyucular tarafından erişilememesi başlıca sorunlar arasında yer alıyor. Bu engeller nedeniyle görme engelli bir vatandaş vergi beyan sürecini bağımsız şekilde tamamlayamıyor ve kimlik kartı veya banka hesap bilgileri gibi hassas kişisel verilerini başka biriyle paylaşmak zorunda kalıyor.
Bu davada Intérêt à Agir, Collectif Handicap Visuel’e destek veriyor. Intérêt à Agir’i, Carrefour ve üç farklı markaya karşı açılan ilk Avrupa Erişilebilirlik Yasası (EAA) davasından tanıyoruz.
Kenya, Afrika’da Dijital Erişilebilirlik ve Kapsayıcı Yapay Zeka Dönüşümünü Destekliyor
Kaynak: Citizen Digital (yeni sekmede açılır)
Inclusive Africa Konferansı, 2–4 Haziran 2026 tarihlerinde Nairobi, Kenya’da gerçekleştirildi. Hibrit formatta düzenlenen etkinlik, politika yapıcıları ve teknoloji liderlerini “Afrika’nın Geleceği İçin Dijital Erişilebilirlik ve Yapay Zeka Çözümlerini Hızlandırmak” teması etrafında bir araya getirdi.
Açılış konuşmasında Bilgi, İletişim ve Dijital Ekonomi Bakanı; Kenya’daki altyapı yatırımlarını, e-devlet hizmetlerinde erişilebilirlik ihtiyacını ve kapsayıcı yapay zeka politikalarını vurguladı.
Katılımcılar tarafından yöneltilen sorular ise “dijital erişilebilirliğin Afrika’nın en büyük değerlendirilmemiş ekonomik fırsatlarından biri olduğunu” ortaya koydu. Konferansta ayrıca, bilgi ve iletişim teknolojileri ürünleri ile hizmetleri için ortak bir Afrika Dijital Erişilebilirlik Standardı geliştirme çalışmaları da ele alındı.
Erişilebilirlik Raporu 2026 – Email Markup Consortium
Kaynak: Email Markup Consortium (yeni sekmede açılır)
“Bu yıl küçük bir iyileşme görülse de e-posta ekosistemi sistematik bir başarısızlık içinde olmaya devam ediyor. İncelenen 376.348 e-postanın %99,88’i ‘Ciddi’ veya ‘Kritik’ erişilebilirlik hataları içeriyor. Bu da yalnızca üç markaya ait sekiz e-postanın geçer not aldığı ve başarı oranının %0,002 olduğu anlamına geliyor.”
Rapora göre e-postaların erişilebilir olmamasının üç temel nedeni bulunuyor:
Web erişilebilirliği standartlarının e-posta ortamına uygulanmaması,
HTML e-posta oluşturucularında anlamsal yapı yerine görsel düzenin önceliklendirilmesi,
E-posta istemcilerinin erişilebilirlik desteğinin yetersiz olması.
İlham Verenler
Renkleri Farklı Görmek: ColorADD Renk Alfabesini Keşfetmek
Kaynak: A11y Blog (yeni sekmede açılır)
Makalede, ünlü kart oyunu UNO’nun renk körleri için tasarlanmış bir versiyonuyla karşılaştım. Oyunun amacı, masadaki kartın rengi veya numarasıyla eşleşen kartları oynayarak elinizdeki kartları bitirmek.
Renk körlerine özel versiyonda ise renkleri temsil eden küçük semboller bulunuyor; örneğin mavi için daire, kırmızı için dikdörtgen gibi.
Bu yazı sayesinde renk körleri için geliştirilmiş bir “renk alfabesi” olduğunu öğrendim ve sistem oldukça mantıklı görünüyor. Kırmızı, sarı ve mavi gibi ana renkler basit sembollerle temsil ediliyor. Diğer renklerin sembolleri ise bu temel sembollerden türetilerek oluşturuluyor. Böylece örneğin turuncu ile kırmızı arasındaki ilişkiyi anlamak oldukça kolaylaşıyor.
Ayrıca ColorADD mobil uygulaması sayesinde gerçek dünyadaki renkleri ColorADD sembollerine dönüştürmek mümkün.
Lovable’ın Yapay Zekası %100 Erişilebilir Bir Site Mi Oluşturdu? Gerçekten Mi?
Kaynak: axess lab (yeni sekmede açılır)
Lovable’ın içerisinde, otomatik erişilebilirlik testleri için Axe aracını kullanan yerleşik bir erişilebilirlik özelliği bulunuyor.
Ancak bir web sitesinin %100 erişilebilirlik puanı alması, tüm erişilebilirlik sorunlarının çözüldüğü anlamına gelmiyor. Çünkü otomatik testlerin tespit edebileceği sorunların kapsamı sınırlı.
Makalede, manuel testler sonucunda ortaya çıkan tüm sorunlar videolarla birlikte gösteriliyor. Genel olarak Axe; eksik başlık yapıları veya görünür metin ile erişilebilir isim uyumsuzlukları gibi içerik bağımlı problemleri tespit edemiyor. Ayrıca kullanıcı müdahalesi gerektiren kontroller de otomasyonla gerçekleştirilemiyor.
Bu nedenle odak (focus) yönetimi sorunları, bileşen durumlarının ekran okuyucular tarafından duyurulmaması ve durum mesajlarının iletilmemesi gibi pek çok erişilebilirlik problemi otomatik araçlar tarafından yakalanamıyor.
2–7 Problemi
Kaynak: Anton Sten (yeni sekmede açılır)
“Yapay zeka çıktıları asla ortalamanın dışına çıkmaz. Her zaman 2 ile 7 arasında bir yere düşer. Asla 1 olmaz. Asla 8 olmaz.”
Bu şu anlama geliyor:
“Yapay zeka tesadüfen olağanüstü bir şey üretemez. Üç yıl sonra bile hatırlanacak kadar özgün, tuhaf ve akılda kalıcı işler ortaya koyamaz. Kabul edilebilir olanın ortalamasına doğru örüntü eşleştirmesi yapar.”
Bu nedenle gerçekten etkileyici işler ortaya çıkarmak için insan emeğine ihtiyaç vardır. Yapay zeka, işi kolaylaştıran bir yardımcıdır; mükemmele yaklaşmayı sağlayacak olan ise insan ve yapay zekanın birlikte çalışmasıdır.
Yazar
Utku Demiryakan - Erişilebilirlik Uzmanı