Sesli Betimleme Nedir?
Sesli betimleme; film, dizi, tiyatro veya video gibi görsel ağırlıklı eserlerde, diyaloglar dışında kalan tüm görsel öğelerin dış bir ses tarafından anlatılmasıdır. Bu yöntem, bir sahnede olup biten ancak sadece bakarak anlaşılabilecek olayları sözel bir akışa dönüştürür.
Bu sistem şunları hedefler:
- Görsel Ayrıntıların Aktarımı: Olayın geçtiği yerin atmosferi ve objelerin detayları.
- Dinamiklerin Tanımlanması: Karakterlerin birbirine bakışı, sessizce yapılan hareketler veya jest ve mimikler.
- Bağlamsal Bütünlük: Ekrandaki yazıların, grafiklerin veya zaman akışını belirten görsel ipuçlarının seslendirilmesi.
Temel gaye; görsel dünyayı işitsel birer imgeye dönüştürerek, içeriği takip edemeyen kullanıcılar için zihinsel bir resim çizmek ve deneyimi eksiksiz kılmaktır.
Sesli Betimlemeye Kimler İhtiyaç Duyar?
Görme engelli ve az gören kişiler, diyalogların sustuğu veya hikayenin görsellerle aktarıldığı anlarda kopukluk yaşamamak adına bu hizmete ihtiyaç duyarlar. Sesli betimleme, görme engelli bir başkasının "orada ne oluyor?" açıklamasına gerek duymadan, içeriği herkesle aynı anda ve bağımsız bir şekilde tüketmesini sağlar.
Doğru Sesli Betimleme Nasıl Olmalıdır?
Nitelikli bir sesli betimleme hazırlarken, izleyicinin hayal gücünü kısıtlamadan doğru rehberlik yapacak şu stratejiler izlenmelidir:
- Zamanlama ve Boşluk Yönetimi: Betimleme, ana diyalogların veya önemli ses efektlerinin üzerine binmemeli; sahneler arasındaki boşluklara titizlikle yerleştirilmelidir.
- Objektif Anlatım: Betimleyici, kendi yorumunu katmamalıdır. Örneğin; "Adam çok üzgün görünüyor" yerine "Adamın omuzları çökmüş, gözleri yere bakıyor" gibi somut veriler sunulmalıdır.
- Önceliklendirme: Sahnenin o anki duygusuna veya olay örgüsüne en çok hizmet eden detay (bir anahtarın parlaması, bir karakterin gizlice gülümsemesi vb.) ilk sırada aktarılmalıdır.
Örnek Uygulama: YouTube - Sesli betimleme örneği (yeni sekmede açılır)
Sesli Betimlemenin Kullanım Alanları ve Gereklilik Nedenleri
Sesli betimleme, görsel iletişimin olduğu her alanda ve içerikte erişilebilirliği (yeni sekmede açılır) sağlamak için uygulanabilmektedir. Sinema ve televizyon yapımlarından eğitim videolarına, sosyal medya içeriklerinden müze turlarına kadar her noktada kritik bir role sahiptir. Bu uygulamanın temel gereklilik nedenleri şunlardır:
- Bağımsız İçerik Deneyimi: Görme engelli kişilerin bir film izlerken veya bir videoyu izlerken, içeriği herkes ile aynı anda bağımsızca ve eş zamanlı olarak tüketebilmesi adına bu uygulama önemli bir role sahiptir.
- Bilgi ve Anlam Bütünlüğü: Görsel ayrıntıların sözlü olarak iletilmediği sahnelerde; diyalog içermeyen aksiyonlar, sessiz jestler veya mekan değişimleri anlamlandırılamaz. Sesli betimleme, bu görsel bilgiyi işitsel bir veriye dönüştürerek anlam bütünlüğünü korur.
- Yasal ve Küresel Standartlar: T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın hazırladığı erişilebilirlik kontrol listesi (yeni sekmede açılır) ve küresel WCAG (Web İçeriği Erişilebilirlik İlkeleri) (yeni sekmede açılır), sesli betimlemeyi dijital platformlar için yasal bir standart ve zorunluluk olarak belirlemiştir.
Content Studio
Dijital içeriklerin hızla arttığı günümüzde, sesli betimleme sürecini manuel olarak yürütmek hem zaman hem de maliyet açısından zorlayıcı olabilmektedir. Bu noktada Binclusive tarafından geliştirilen Content Studio (yeni sekmede açılır), sesli betimleme ve dijital erişilebilirlik süreçlerini otomatize eden öncü bir platform olarak karşımıza çıkmaktadır.
Content Studio'nun Erişilebilirliğe Katkıları:
- Yapay Zeka Destekli Analiz: Video içeriklerini yapay zeka algoritmalarıyla analiz ederek, görselde yer alan eylemleri, nesneleri ve metinleri hızla tespit eder.
- Hızlı ve Standartlara Uygun Üretim: Sesli betimleme hazırlık sürecini dakikalara indirerek, WCAG ve yasal mevzuatlara tam uyumlu içerikler üretilmesini sağlar.